Ürdün'de Arapça

GEZİyorum

Zehra Betül tarafından yazıldı.

     Ürdün’de konuşulan Arapça gerçekten garip. Fakültede hocalarımız Ammice ve Fusha ayrımından söz ederlerdi. Ama bu ayrımı hiç birimiz böyle düşlememiştik. Harekelere dikkat etmiyorlardır ya da Türkiye’deki gibi bir çeşit şive farkıdır diye düşünmüştük. Hani farklı yörelerdeki insanların ne konuştuklarını az çok anlarız. Aynı dili konuşuyoruz, Türkçe nasıl olsa diye… Arapça böyle değilmiş işte… 
      Fusha ve Halk dili o kadar ayrı ki birbirinden. Bugün yurt müşrifemiz bizim kattaki öğrencilerle bir toplantı yaptı. Önce Araplar için Ammice anlattı sonra, bizim için Fusha. Sanki iki farklı dil vardı, Ammice konuştuğunda neredeyse hiçbişey anlamadık.

     Ürdün üniversitesindeki istediğimiz bölümde derse girme hakkımız var. Değerlendirelim dedik. Şeriat Fakültesindeki dersleri takip ettik ilk hafta. Fusha konuşan hocaları tesbit ettikten sonra derslerini kaçırmamaya çalıştık. Gerçekten çok zevkli ve faydalı Şeriat Fakültesinde derse girmek. Diğer fakültelere de bakalım dedik. (Sosyoloji bölümü burada ayrıca Fakülte olarak geçiyor.) Külliyei ictima’iyye’den Mecd’le aynı yurttayız. Geceleri salon’da İbn Haldun’dan, sosyolojinin sorunlarından bahsederken

     -Sizin derslere girsek, dedik...

     -Anlamazsınız ki bütün hocalarımız Ammice konuşuyor, dedi.  

     İnanması zor ama gerçek. Burada Arapça diye geçen iki apayrı dil var. Aslında Fusha dışındaki dile Arapça demek gerçekten zor. İngilizce ile mezcedilmiş değişik bir şey. Arapça zor geliyormuş Araplara. O yüzden böyleymiş.  

     Araplarla konuşurken bilmemiz gereken önemli Ammice kelimelerden birkaçı ile haberimizi bitirelim. Bir sonraki haberimizde Ürdün Üniversitesinde eğitim ve burada eğitim gören İmam Hatipli arkadaşlarımız hakkında bilgi vermeye çalışacağız.     

     بكم?  كم سعره? كم نقود? كم ثمنه? Demiyoruz  > كالديش او الديش?

     Bu kac para dedigimizde = كالديش هاي?

     Olumsuzluk eki olarak ليس yerine مش diyoruz. Mesela: miş müşkil, مش مهم  مش ممكن

     Birini rahatsız ettik özür dilerken ازعجناكم değil>غلّبناك

     يوجد fiilini pek kullanmıyoruz. Onun yerine harfi cer ‘في’ Mesela su var mı derken في عندك ماي

     Olumsuzluk eki ما yerine شو diyoruz. Gerçekten daha kolay geliyor. Mesela ne istiyorsun derken şu biddek شو بالدّك

     Yine bidd بدّ kelimesini çekelim:

     Sen istiyorsun biddek بدّك

     Ben istiyorum biddi بدّي

     O istiyor biddu بدّو 

     Hani bi hikaye anlatılır. Adamın biri Mısırda taksiye biner. Ezher Üniversitesine gitmek istediğini söyler.

     -اريد ان اذهب الي جامعة ازهر

     Taksici cevap verir:

     -Sadakallahulazim.

     Burada bu hikayenin abartı olmadığını gördük. Hı bu arada mısırdaki Arapçada da cim harflerinin g diye okunduğunu bilmek gerek. Haber kanallarında bile g diye geçiyor. Geyyid Giden gibi 

     En önemli fark. Bunu bilmeden Ürdündekileri anlamak gerçekten zordu. Muzarat harflerinin hepsini atıyoruz yerine b harfini kullanıyoruz.

     يشتري > bişteriبشتري , اشتري>بشتري, تشتري>بشتري gibi

     Farklı fiil deneyelim mesela عرف ve اراد fiillerini şu hale getiriyoruz

     اعرف>barif باعرف, تعرف> باعرف

     اريد > بُريد

     Kimden bahsedildiğini siyak sibakla çözüyoruz. 

     Şimdiki kolay; mesela biz gerekir derken la budde,  vecebe, yecib aleyke/aleyna filan deriz, Ammicede lazım diye başlanıyor söze.

     Gaf harfi yerine hemze elif kullanıyoruz şarkılarda filan çok geçiyor. قلبي değil البي

     Cim harfi j diye okunuyor

     Peltek se te diye okunuyor

     ها كذا, yerine hay هاي yada kemen كمن; bazende ايضاً yerine كمن

     Nasılsın>şu ehbarek شو اخبارك?, inşallah kuveys انشاالله كويس

     Kuveys cemil yada ceyyid, dayyib kelimeleri yerine kullaniliyor.

     Bukra بكري = غداً demek.